EKG, czyli elektrokardiografia, to najpopularniejszy sposób profilaktycznej analizy aktywności serca. Na podstawie wykresu EKG kardiolog oceni szybkość bicia serca, sposób rozchodzenia się impulsów oraz dostrzeże ewentualne nieprawidłowości. Widoczna na wykresie linia może wiele powiedzieć o samej budowie serca, co pozwala postawić diagnozę w przypadku stanów zapalnych serca oraz wrodzonych lub nabytych wadach. Załamania krzywej EKG informują też o częstoskurczu lub migotaniu przedsionków. Ponadto wykres wskaże, czy pacjent cierpi na chorobę wieńcową oraz czy jest narażony na ryzyko zawału. Elektrokardiografia to potężne narzędzie lekarzy, dzięki któremu szybko zdiagnozują oni nawet najmniejsze nieprawidłowości w pracy serca.
Sekret działania elektrokardiografu
Dzisiaj badanie EKG wykonuje się za pomocą lekkich przenośnych urządzeń, tak rożnych od aparatury ważącej kilkaset kilogramów, jakiej używano jeszcze w latach 30. ubiegłego wieku. Elektrokardiografią od początku interesowało się liczne grono naukowców, dzięki czemu była ona nieustannie doskonalona, tak że dzisiaj możemy skorzystać nawet z opcji EKG przeprowadzanego telefonicznie. Sercem dzisiejszego elektrokardiografu jest galwanometr, niewielki czujnik rejestrujący bardzo małe wartości natężenia prądu, który bada nasz puls za pomocą elektrod umieszczonych na ciele. W momencie ich przylepienia powstaje coś na kształt obwodu elektrycznego, w którym ładunkiem są impulsy, jakimi pobudzane jest serce. Elektrody umieszcza się w różnych konfiguracjach – najczęściej jest to jedna elektroda na każdej kończynie plus kilka umieszczonych na klatce piersiowej. Galwanometr wyposażony jest we wskazówkę odchylającą się zgodnie z przepływem impulsów od wyższego do niższego napięcia. Wartość odchylenia wskazówki, która przechodzi dodatkowo przez filtry zwiększające rzetelność wyniku, staje się podstawą do uzyskania wyniku w postaci krzywej widocznej na elektrokardiogramie.
Bardziej dynamiczna wersja
Statyczne badanie EKG nie zawsze daje lekarzowi zadowalający wgląd w faktyczny stan serca pacjenta. Gdy analiza musi być bardziej drobiazgowa, stosuje się badanie dynamiczne, podczas którego pacjent jest w ruchu, spacerując na bieżni lub pedałując na rowerku z przyczepionymi do ciała elektrodami. Jeszcze bardziej szczegółowy wynik daje metoda badania Holtera. Polega ona na tym, że aktywność serca pacjenta jest obserwowana podczas wykonywania przez niego codziennych czynności przez jedną, a nawet dwie doby dzięki niewielkiemu urządzeniu, jakie musi mieć ciągle przy sobie. Czynność serca jest rejestrowana na bieżąco, a wyniki są zapisywane na taśmie magnetycznej lub w pamięci urządzenia. Odczyt i analiza kardiogramu następuje po zdjęciu aparatury.